Đặc điểm của công tác đấu thầu

ĐẶC ĐIỂM CỦA CÔNG TÁC ĐẤU THẦU



Bản chất của hoạt động "đấu thầu mua sắm” là việc bỏ tiền để đạt được được mục tiêu nhất định trong một thời gian xác định. Theo đó, hoạt động đấu thầu mua sắm bằng tiền của Nhà nước được gọi là "Mua sắm công” hay ”Mua sắm chính phủ”. Các quy định để thực hiện các hành vi mua sắm thông qua đấu thầu được chi phối, điều tiết bởi người sở hữu nguồn tiền sử dụng cho việc mua sắm. Tuỳ thuộc vào nguồn tiền được sử dụng mà việc mua sắm có những đặc điểm khác nhau. Với việc sử dụng tiền của Nhà nước, hoạt động đấu thầu mua sắm có những đặc điểm riêng, khác với các nguồn tiền không phải của Nhà nước.

1. Mua sắm từ nguồn vốn tư nhân (không phải vốn Nhà nước)

Trong trường hợp mua sắm từ nguồn vốn không phải của Nhà nước công tác mua sắm có thể hiểu như công tác “đi chợ” hàng ngày, đi mua sắm đồ dùng trang thiết bị, xây dựng nhà cửa cho nhu cầu của bản thân, gia đình. Việc mua sắm này không tuân theo một quy định bắt buộc, tự cá nhân có tiền tuỳ ý thích mua sắm miễn là bảo đảm không trái các quy định của pháp luật và khả năng tài chính của cá nhân.

Một cách khái quát, đây là cách mua sắm theo cách ”mặc cả hay thương thảo” trực tiếp. Theo đó bên bán thường đưa ra giá bán có tính chất gợi ý để cùng người mua thảo luận theo cách nâng lên hạ xuống. Khi đã có sự thống nhất thì việc mua bán được hoàn tất.

Trong mua sắm theo hình thức này có nhiều nội dung được điều chỉnh tuỳ theo sự làm rõ giữa hai phía. Nguồn vốn ở đây thường là các khoản tiền thuộc sở hữu của người mua vì vậy quyết định mua sắm thường nhanh gọn tuỳ thuộc vào chủ quan của người mua. Nếu người mua có đủ thông tin, có kinh nghiệm mua sắm và có nghệ thuật trong thương thảo, nghĩa là đủ năng lực mua sắm thì sẽ dễ dàng thành công và ngược lại.

2. Mua sắm sử dụng nguồn vốn của Nhà nước (mua sắm công)

Mua sắm sử dụng nguồn vốn của Nhà nước được coi là mua sắm công, vì nó sử dụng vốn thuộc sở hữu Nhà nước, sở hữu toàn dân để mua sắm phục vụ lợi ích cộng đồng. Nói chung, nguồn vốn của Nhà nước được hiểu là nguồn vốn thuộc sở hữu toàn dân hoặc có nguồn gốc sở hữu toàn dân do đó cần được nhà nước quản lý theo pháp luật.

Đây chính là đặc điểm cơ bản để hình thành các quy định đấu thầu mua sắm của Nhà nước nhằm làm cho việc sử dụng, chi tiêu các nguồn tiền của Nhà nước đảm bảo hiệu quả, tránh thất thoát, tiêu cực. Các đối tượng mua sắm để đáp ứng các nhu cầu trực tiếp hoặc gián tiếp của Chính phủ cũng như của nhân dân, được coi là các nhu cầu chung và vì vậy việc mua sắm sử dụng vốn Nhà nước thường được gọi là mua sắm công (Public Procurement).

Với việc sử dụng tiền của Nhà nước để tiến hành mua sắm nên hoạt động này có những đặc điểm như sau:

2.1. Mục tiêu, nội dung đấu thầu mua sắm rõ ràng

Hoạt động đấu thầu mua sắm nhằm thực hiện nội dung công việc thuộc các dự án được duyệt để đạt được các mục tiêu cơ bản về tăng trưởng kinh tế, phát triển kết cấu hạ tầng kinh tế xã hội, tăng cường mức sống của dân cư... theo các kế hoạch, quy hoạch phát triển kinh tế hàng năm, 5 năm hoặc dài hạn. Do vậy, mục tiêu của đấu thầu gắn chặt và là một hoạt động không tách rời với mục tiêu của dự án.

Đối với từng gói thầu cụ thể, mục tiêu thể hiện qua việc lựa chọn các nhà thầu đáp ứng yêu cầu về năng lực, kinh nghiệm, có giải pháp khả thi để thực hiện việc cung cấp hàng hoá, dịch vụ (bao gồm cả dịch vụ tư vấn), dịch vụ xây dựng các công trình, hạng mục công trình, đào tạo, chuyển giao công nghệ. Việc phải mua sắm hàng hoá; xây dựng công trình bảo đảm công năng, tính năng và hiệu năng sử dụng; cung cấp các dịch vụ đều được thể hiện rõ trong quyết định đầu tư, KHĐT của dự án.

2.2. Có nhiều chủ thể tham gia vào quá trình đấu thầu mua sắm

Khi đấu thầu sử dụng tiền của Nhà nước thì hoạt động này được thực hiện bởi các cơ quan của Nhà nước, các DNNN hoặc các đơn vị có sử dụng nguồn tiền của Nhà nước nên có nhiều chủ thể tham gia vào quá trình đấu thầu để bảo đảm được các mục tiêu của đấu thầu là cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế. Các chủ thể tham gia có thể bao gồm:

Ø     Các đối tượng tham gia trực tiếp vào hoạt động đấu thầu:

-       Bên mua: Chính là Nhà nước mà đại diện là các cơ quan của Nhà nước theo từng lĩnh vực, từng ngành kinh tế, bao gồm:

+       Thứ nhất là Người có thẩm quyền quyết định việc đấu thầu mua sắm (Người phê duyệt quyết định đầu tư);

+       Thứ hai là Chủ đầu tư: Đó là cơ quan, tổ chức được giao nhiệm vụ hoặc sử dụng tiền của Nhà nước (DNNN, các tổ chức vay tiền của Nhà nước hoặc do Nhà nước bảo lãnh cho khoản vay) thực hiện đầu tư, đấu thầu;

+       Thứ ba là BMT: Đó là tổ chức được Chủ đầu tư giao nhiệm vụ (trường hợp thuộc Chủ đầu tư) hoặc thuê (thông qua hợp đồng) tổ chức đấu thầu;

+       Thứ tư là Tổ chuyên gia đấu thầu, bao gồm các cá nhân được Chủ đầu tư quyết định thành lập để thực hiện nhiệm vụ đánh giá HSDT, lựa chọn nhà thầu phù hợp với yêu cầu căn cứ HSMT và TCĐG

-       Bên bán: Nhà thầu (nhà cung cấp, nhà xây dựng và nhà tư vấn) tham gia đấu thầu các gói thầu phù hợp với điều kiện năng lực và kinh nghiệm của mình để dành được các hợp đồng trên cơ sở cạnh tranh hoặc thông qua các hình thức lựa chọn khác theo quy định.

Ø     Các đối tượng tham gia gián tiếp vào hoạt động đấu thầu:

Ngoài Bên mua và Bên bán là các đối tượng tham gia trực tiếp hoạt động đấu thầu còn có một bộ phận thứ ba gián tiếp tham gia vào hoạt động đấu thầu, bao gồm:

-        Cơ quan thanh tra, kiểm tra, giám sát;

-        Tổ chức, công ty kiểm toán độc lập;

-        Công luận, các cơ quan báo chí;

-        Sự tham gia của cộng đồng với vai trò giám sát.

 

  • TAG :

Danh mục

Loading...

Bài nổi bật