Liên quan đến thủ tục đấu thầu dự án ODA Nhật Bản: Việt Nam tích cực xúc tiến thực hiện cam kết

Sau sự kiện PCI (Công ty tư vấn Thái Bình Dương - Nhật Bản - bị cáo buộc hối lộ trong dự án Xây dựng Đại lộ Đông – Tây thành phố Hồ Chí Minh - sử dụng vốn vay ODA Nhật Bản) hồi cuối năm 2008, hai Chính phủ VIệt Nam và Nhật Bản đã nhất trí thành lập một Uỷ ban hỗn hợp Việt Nam - Nhật Bản phòng chống tham nhũng liên quan tới ODA Nhật Bản để phối hợp thực hiện có hiệu quả các biện pháp phòng chống tham nhũng liên quan tới ODA.



 Phía Việt Nam đã và đang có nhiều nỗ lực tích cực trong việc xúc tiến thực hiện các cam kết liên quan đến các nội dung về thủ tục đấu thầu đã cam kết.

Sau sự kiện PCI (Công ty tư vấn Thái Bình Dương - Nhật Bản - bị cáo buộc hối lộ trong dự án Xây dựng Đại lộ Đông – Tây thành phố Hồ Chí Minh - sử dụng vốn vay ODA Nhật Bản) hồi cuối năm 2008, hai Chính phủ VIệt Nam và Nhật Bản đã nhất trí thành lập một Uỷ ban hỗn hợp Việt Nam - Nhật Bản phòng chống tham nhũng liên quan tới ODA Nhật Bản để phối hợp thực hiện có hiệu quả các biện pháp phòng chống tham nhũng liên quan tới ODA. Vào tháng 2/2009, Uỷ ban đã công bố cam kết về các biện pháp mà phía Việt Namvà Nhật Bản cần thực hiện nhằm phòng chống các vụ việc tương tự tái diễn. Theo đó, Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH&ĐT) có trách nhiệm hỗ trợ thực hiện một số nội dung về thủ tục đấu thầu chặt chẽ và minh bạch hơn đối với các dự án vốn vay ODA Nhật Bản. Theo ghi nhận của chúng tôi, phía Việt Nam đã và đang có nhiều nỗ lực tích cực trong việc xúc tiến thực hiện các cam kết liên quan đến các nội dung về thủ tục đấu thầu đã cam kết.

Hỗ trợ thực hiện thủ tục đấu thầu chặt chẽ hơn

Theo nội dung cam kết, về vấn đề thủ tục đấu thầu chặt chẽ và minh bạch hơn đối với các dự án vốn vay ODA Nhật Bản, phía Việt Nam sẽ xúc tiến thực hiện một số nội dung: Tăng cường năng lực cho cơ quan thực hiện dự án liên quan tới công tác đấu thầu và quản lý hợp đồng; Tăng cường công tác hậu kiểm liên quan đến đấu thầu; Công bố rộng rãi thông tin liên quan đến đấu thầu; Đưa vào áp dụng hệ thống đấu thầu điện tử; Đánh giá hồ sơ dự thầu tư vấn bởi bên thứ ba; …

Theo cam kết, Trung tâm hỗ trợ đấu thầu (TT HTĐT) thuộc Cục QLĐT sẽ sớm bắt đầu công tác hướng dẫn và đào tạo cho các dự án sử dụng vốn ODA Nhật Bản nhằm cải thiện nhận thức của chủ đầu tư rằng tiền đề cơ bản cho sự thành công của các dự án và công tác chống tham nhũng là đánh giá hồ sơ thầu và lựa chọn tư vấn một cách công bằng và chính xác. Hiện Trung tâm đang tích cực phối hợp với JICA để xúc tiến việc cung cấp dịch vụ đào tạo, hướng dẫn về chuyên môn, nghiệp vụ trong công tác đấu thầu nhằm tăng cường năng lực cho các chủ đầu tư liên quan tới hoạt động đấu thầu và quản lý hợp đồng của các dự án.

Công tác kiểm tra hoạt động đấu thầu được Cục QLĐT triển khai thường xuyên. Đối với các Dự án ODA Nhật Bản, Cục QLĐT đã sơ bộ thống nhất tiêu chí lựa chọn dự án / gói thầu cần kiểm tra. Ngoài ra, TT HTĐT đang phối hợp cùng JICA thúc đẩy việc kiểm toán về trình tự, thủ tục đấu thầu các dự án vốn vay ODA Nhật Bản. Mục đích của việc kiểm toán này là nhằm giúp cho các bên liên quan như các ban quản lý dự án, bên mời thầu… rà soát thủ tục, đưa ra các kết luận, kiến nghị nhằm nâng cao hơn nữa hiệu quả công tác đấu thầu.

Về nội dung cam kết “Đánh giá hồ sơ dự thầu tư vấn bởi bên thứ ba” trong các dự án vốn vay ODA Nhật Bản, các nhân viên của TT ĐTQG hoặc tổ chức, cá nhân khác có đủ năng lực theo qui định tại Luật Đấu thầu, sẽ tham gia như là một bên thứ ba độc lập và công bằng, vào tổ chuyên gia đánh giá hồ sơ dự thầu tư vấn, xây lắp. Đây là yêu cầu mới mà các ban QLDA cần nắm được và thực hiện khi xây dựng danh sách thành viên tổ chuyên gia đấu thầu cho từng gói thầu. 

Thúc đẩy việc minh bạch thông tin đấu thầu

Theo cam kết, từ quí II năm 2009 “Báo Đấu thầu” sẽ tiến hành công bố các thông tin liên quan đến đấu thầu các dự án vốn vay ODA Nhật Bản. Theo đó, đối với gói thầu dịch vụ tư vấn có giá trị hợp đồng tư vấn trên 100 triệu Yên Nhật Bản sẽ cung cấp các thông tin bao gồm: (1) tên, quốc tịch của các công ty tư vấn nộp hồ sơ thầu; (2) tên, quốc tịch của (các) công ty tư vấn được xếp hạng cao nhất; (3) tên, quốc tịch của (các) công ty tư vấn được được ký hợp đồng và (4) giá trị hợp đồng. Đối với phần việc xây lắp có giá trị hợp đồng trên 1 tỉ Yên Nhật Bản: (1) tên, quốc tịch và giá dự thầu của các nhà thầu; (2) tên, quốc tịch của (các) nhà thầu thành công; (3) tên, quốc tịch của (các) nhà thầu xây lắp được ký hợp đồng và (4) giá trị hợp đồng. Thêm vào đó, phía Việt Nam cũng sẽ bắt đầu đưa các thông tin đó trên trang web chính thức từ quí II năm 2009.

Nhằm xúc tiến việc thực hiện cam kết trên, ngày 17/2/2009, Báo Đấu thầu đã có công văn số 08/BĐT-HC gửi Cục Báo chí – Bộ Thông tin và Truyền thông kiến nghị tăng trang nhằm tạo điều kiện đăng tải một số thông tin đấu thầu các gói thầu đấu thầu rộng rãi quốc tế bằng tiếng Anh. Ngày 26/2/2009, Cục Báo chí đã có văn bản số 163/CBC đồng ý cho phép Báo được tăng từ 16 trang lên 24 trang trong đó có 4 trang bằng tiếng Anh. Như vậy, Báo Đấu thầu đã sẵn sàng thực hiện cam kết đối với nội dung này.

Bên cạnh đó, trang thông tin điện tử về đấu thầu (http://dauthau.mpi.gov.vn/) hiện đang hoạt động với các chức năng chính: Thu thập thông tin về đấu thầu;Đăng tải thông tin về đấu thầu; Trích xuất thông tin để đăng tải trên Báo Đấu thầu; Tổng hợp thông tin, lập báo cáo theo yêu cầu; Chia sẻ kinh nghiệm thông qua mục Hỏi đáp; Tìm kiếm thông tin; Báo cáo công tác đấu thầu;Đánh giá hoạt động đấu thầu tại các đơn vị; Lấy ý kiến qua mạng về các dự thảo văn bản, về một vấn đề cụ thể…Trang thông tin đang ngày càng được nâng cấp, hoàn thiện và là đầu mối cung cấp và thu thập các thông tin về các hoạt động đấu thầu một cách thống nhất, tập trung và công khai; trong đó có việc tiến tới công bố thông tin đấu thầu các dự án vốn vay ODA  Nhật Bản theo cam kết.

Theo đại diện Cục QLĐT, các bên liên quan: ban quản lý dự án, bên mời thầu, … sẽ có trách nhiệm cung cấp thông tin đấu thầu cho Báo và trang web chính thức về đấu thầu để đăng tải theo nội dung đã được phía Việt Nam và Nhật Bản cam kết.

Trong thời gian qua, phía Việt Nam đã xúc tiến mạnh mẽ  việc triển khai ứng dụng hệ thống đấu thầu điện tử. Việc áp dụng hệ thống đấu thầu điện tử được đánh giá là sẽ rất hiệu quả đế xử lý toàn diện các thông tin liên quan tới đấu thầu nhằm loại bỏ những ý đồ gian lận. Theo nội dung cam kết về giới thiệu hệ thống đấu thầu điện tử, phía Việt Nam sẽ phát triển chương trình đấu thầu điện tử từ năm 2009 đến 2015. Trong chương trình này, phía Việt Nam sẽ phát triển một hệ thống điện tử nhằm cải thiện tính minh bạch, bằng việc chia sẻ thông tin về đánh giá hồ sơ thầu và kết quả đấu thầu liên quan đến quá trình mua sắm, trong khi giới hạn tiếp cận không được phép vào hệ thống nhằm ngăn chặn việc sửa hệ thống.

Hiện Bộ KH&ĐT đang triển khai Dự án Xây dựng Hệ thống Mua sắm Chính phủ điện tử thử nghiệm. Quá trình xây dựng, vận hành trang thông tin điện tử về đấu thầu từ trước đến nay được đánh giá là sẽ tạo tiền đề thuận lợi cho việc triển khai Dự án. Theo ông Trần Đăng Quang, Bộ KH&ĐT: Trong giai đoạn 1 này (2009-2011), Dự án tập trung xây dựng và tổ chức thử nghiệm đấu thầu điện tử (e-Bidding) với 3 đơn vị (EVN, VNPT và Hà Nội) thông qua tiếp nhận và chuyển giao công nghệ. Hệ thống thử nghiệm bao gồm 7 chức năng: Chức năng chuẩn bị đấu thầu qua mạng, Chức năng nộp hồ sơ dự thầu qua mạng, Chức năng mở thầu qua mạng, Chức năng đánh giá hồ sơ dự thầu qua mạng, Chức năng công bố kết quả đấu thầu qua mạng, Chức năng tìm kiếm qua mạng và Chức năng quản lý nhà thầu. Cam kết áp dụng phương thức đấu thầu qua mạng chắc chắn được thực hiện theo đúng lộ trình.

Bên cạnh đó, theo cam kết, Bộ Kế hoạch và Đầu tư sẽ thiết lập Bản Quy tắc ứng xử/đạo đức vào tháng 6/2009. Theo Bản Quy tắc ứng xử/đạo đức, tất cả các cá nhân thuộc chủ đầu tư, bên mời thầu, nhà thầu và đơn vị tư vấn liên quan có trách nhiệm ký và tuân thủ Bản Quy tắc.

Đối với các nội dung liên quan đến lĩnh vực đấu thầu thuộc cam kết nêu trên, Bộ KH&ĐT sẽ sớm có văn bản hướng dẫn cụ thể để các đơn vị liên quan thực hiện.

Theo ông Motonori Tsuno, Trưởng đại diện văn phòng JICA tại Việt Nam, hiện Ủy ban Hỗn hợp đang cập nhật thông tin về quá trình thực hiện cam kết trong quý I/2009 và kế hoạch thực hiện trong thời gian tới của cả hai phía ViệtNam và Nhật Bản.

 

                                                                    Nguồn: Báo Đấu thầu

 

  • TAG :