Sàng lọc đầu tư như thế nào?

Thay đổi lớn trong cơ chế xây dựng cơ bản là cho phép chủ đầu tư toàn quyền quyết định và chịu trách nhiệm đối với dự án được giao. Phân cấp cho chủ đầu tư đi đôi với tăng cường kiểm soát là đúng, nhưng chưa đủ.



Theo chúng tôi, còn cần một cơ chế sàng lọc chủ đầu tư, nhằm phát huy tác dụng của cơ chế mới. Cách đây khoảng 8 năm, Tổng Giám đốc một CIENCO đề nghị phải đấu thầu ban quản lý dự án, với lập luận: Không công bằng khi bất cứ ban quản lý nào thuộc Bộ GTVT đều có thể được giao quản lý dự án lớn, dù họ không đủ năng lực và cũng như phẩm chất để thực hiện.

Cần tổ chức đấu thầu để lựa chọn đơn vị quản lý dự án tương xứng. Đề nghị này bị bác bỏ, song cũng đặt ra nhu cầu cần có một số tiêu chí công khai để đánh giá các chủ đầu tư, ban quản lý dự án, làm căn cứ để giao nhiệm vụ thích hợp...

Về việc này, chắc chắn các nhà quản lý đã làm và đang tiếp tục làm, chúng tôi xin góp thêm một số ý kiến để tham khảo thêm. Thước đo hàng đầu của chủ đầu tư cơ sở hạ tầng trong giai đoạn hiện nay là gì?

Trước hết là năng lực huy động vốn. Có hai lý do: Một là trong cân đối kế hoạch năm 2010, thiếu vốn là điều “hai năm rõ mười” (Ví dụ: vốn ODA ghi kế hoạch là 3.000 tỷ đồng, song năng lực và yêu cầu giải ngân có thể lên đến 10.000 tỷ đồng; vốn trái phiếu Chính phủ ghi khoảng 12.000 tỷ đồng, trong khi khả năng thực hiện là 17.000 tỷ đồng...).

Ở đây, chưa nói đến đề xuất của một số chuyên gia kinh tế về cắt giảm đầu tư công như một biện pháp hữu hiệu để kiềm chế lạm phát đang có chiều hướng gia tăng.

Hai là đã qua rồi cái thời chức năng của chủ đầu tư là “móc tiền trong túi” nhà nước (vốn ODA, vốn ngân sách, vốn trái phiếu Chính phủ, tín dụng đầu tư phát triển) để tiêu, hết lại kêu lại xin. Đã đến lúc phải xây dựng các dự án BOT hoặc các dự án kết hợp nhiều nguồn vốn với tính khả thi cao, đủ sức thu hút các nhà đầu tư và các nguồn vốn ngoài ngân sách để xây dựng cơ sở hạ tầng.

Tiếp đến là hiệu quả sử dụng đồng vốn đầu tư của từng dự án cụ thể. Việc này các chủ đầu tư và ban quản lý dự án đã làm lâu nay, song trong bối cảnh được tăng thêm quyền hạn, cần đề phòng tư tưởng “sợ trách nhiệm” đưa hệ số an toàn của công trình lên mức quá cao hoặc kéo dài thời hạn giải quyết những vấn đề nảy sinh, dẫn đến lãng phí lớn.

Sử dụng hiệu quả đồng vốn đầu tư (phối hợp chặt chẽ các khâu giải phóng mặt bằng, thiết kế, giám sát, thi công đẩy nhanh tiến độ, nâng cao chất lượng công trình) không chỉ là yêu cầu đương nhiên mà còn là một cách để thu hút vốn quang minh.

Nó chỉ phát huy tác dụng khi cấp quyết định đầu tư công tâm, giao dự án cho các chủ đầu tư có năng lực thực hiện chứ không phải “chia việc”, bao gồm cả yếu tố “trợ cấp thất nghiệp”. Đồng thời, kiên quyết thực hiện điều chuyển vốn từ những dự án chậm trễ sang dự án triển khai nhanh, sớm phát huy hiệu quả. Đây cũng là cách sàng lọc hay...

 

  • TAG :